A właściwie o czym jest ta powieść poza maszynami? Zaczynając od tytułu: Erewhon is the word “nowhere” rearranged and is the name of the novel’s imaginary country.

Jest to historia nieznanego nam z imienia bohatera, właściciela owczej farmy, który wraz ze swym pomocnikiem o imieniu Chowbok, decyduje się na wyprawę w góry. Jego marzeniem jest przekroczyć szczyty górskie, odbyć podróż w nieznane. Spełniając je, nasz bohater dociera do krainy zwanej Erewhon. Dociera tam jednak sam, gdyż lęk jego pomocnika przed nieznanym sprawia, że Chowbok zawraca, po powrocie ogłasza on, iż towarzysz jego podróży został zabity. Na wieść o śmierci syna, matka głównego bohatera pada trupem.

„My sisters were both married, but neither of their husbands was rich. No one seemed overjoyed on my return; and I soon discovered that when a man’s relations have once mourned for him as dead, they seldom like the prospect of having to mourn for him a second time.”

Erewhon to dziwna to kraina, nie podobna do żadnej innej. Brak maszyn szczególnie rzuca się w oczy przybyszowi.

Uwięziony, pozbawiony lokalnej waluty, nie znający języka ani lokalnych obyczajów skazany był na łaskę władz.

Dbano o niego podczas uwięzienia, uczono lokalnego języka (nie przypominał znanych języków, może hebrajski? zastanawiał się bohater), karmiono prostym jadłem, mógł spacerować po ogrodzie, przyjmować licznych gości, gdyż jego przybycie wywołało spore zamieszanie wśród lokalnej ludności.

Od swego nauczyciela języka dowiedział się, iż fakt posiadania zegarka w dniu przybycia do Erewhon, świadczy na jego niekorzyść, it was a very heinous offence, almost as bad (at least, so I thought I understood him) as having typhus fever. But he said he thought my light hair would save me.

W Erewhon nie tylko czasomierz jest przestępstwem, trza też być rumianym i pełnym wigoru obywatelem: illness of any sort was considered in Erewhon to be highly criminal and immoral; and that I was liable, even for catching cold, to be had up before the magistrates and imprisoned for a considerable period — an announcement which struck me dumb with astonishment.(…)

I never remember to have lost a cold so rapidly. 

Po trzech miesiącach, kiedy główny bohater w miarę opanował język, nieco liznął lokalnych obyczajów, pozwolono mu opuścić więzienie, pod warunkiem że będzie przestrzegał lokalnych obyczajów. Został zaproszony do domu jednego z kupców, i w taki o to sposób poznaje życie obywateli Erewhon od podszewki.

Muzyczne Banki, sądownictwo, relacje rodzinne, itd.. jednak zbyt krótki pobyt oraz bariery językowe nie pozwoliły mu na głębsze poznanie zwyczajów mieszkańców Erewhon. 

Zdawali się być religijni, nasz bohater nawet się rozmarzył, gotów z wyprawą misyją udać się do Erewhon: But if these people were the lost ten tribes of Israel, the case would be widely different: the opening was too excellent to be lost, and I resolved that should I see indications which appeared to confirm my impression that I had indeed come upon the missing tribes, I would certainly convert them. Kilka rozdziałów później: as soon as this is forthcoming I will guarantee that I convert the Erewhonians not only into good Christians but into a source of considerable profit to the shareholders.

Wielkie plany miał butlerowski bohater dla Erewhonianów kiedy powrócił do Londynu z małżonką Aroweną: Should we be attacked, our course would be even simpler, for the Erewhonians have no gunpowder, and would be so surprised with its effects that we should be able to capture as many as we chose; in this case we should feel able to engage them on more advantageous terms, for they would be prisoners of war. But even though we were to meet with no violence, I doubt not that a cargo of seven or eight hundred Erewhonians could be induced, when they were once on board the vessel, to sign an agreement which should be mutually advantageous both to us and them. We should then proceed to Queensland, and dispose of our engagement with the Erewhonians to the sugar-growers of that settlement, who are in great want of labour; it is believed that the money thus realised would enable us to declare a handsome dividend, and leave a considerable balance, which might be spent in repeating our operations and bringing over other cargoes of Erewhonians, with fresh consequent profits. In fact we could go backwards and forwards as long as there was a demand for labour in Queensland, or indeed in any other Christian colony, for the supply of Erewhonians would be unlimited, and they could be packed closely and fed at a very reasonable cost.

„Tym razem nie rozgoryczyła go porażka, choć nie dała mu nadziei, że przypadek pozwoli im się jeszcze spotkać. Przeciwnie, napełniła go optymizmem, chęcią czynu, pragnieniem, żeby wziąć we wszystkim udział: iść tam, gdzie inni, robić to, co oni, dzielić ich los, uznać ich sprawę za swoją i ugrzęznąć w niej aż po szyję.”

„Z tego punktu widzenia gazeta jest „skrajnym przypadkiem” książki, książki sprzedawanej na kolosalną skalę, ale o przemijającej aktualności. Można by powiedzieć: jednodniowe bestsellery. Dezaktualizowanie się gazety nazajutrz po jej wydaniu jest przyczyną niezwykłej masowej ceremonii: niemal jednoczesnej konsumpcji gazety-jako-fikcji. (Swoją drogą ciekawe jest, że wczesna produkcja masowa może prefigurować założoną „dezaktualizację” nowoczesnych dóbr trwałych.) Jak wiemy, poranne czy wieczorne wydania konsumowane są w określonych godzi­ nach, tylko w tym, a nie w innym dniu. (W przeciwieństwie, na przykład, do cukru używanego w sposób ciągły, nawet jeśli popyt nie jest równo­ mierny.) Paradoksalny jest charakter tej masowej ceremonii – Hegel powiadał, że czytanie gazety zastępuje nowoczesnemu człowiekowi po­ ranną modlitwę. Dokonuje się ono w samotności, w cichości ducha, w zakamarkach mózgu. Jednakże każdy uczestnik ceremonii wyśmie­nicie zdaje sobie sprawę, że odprawiana jest ona jednocześnie przez tysiące (lub miliony) innych osób, o których istnieniu nie wątpi, ale o tożsamości których nie ma najmniejszego pojęcia. Co więcej, ceremo­nia ta odprawiana jest w odstępach dziennych, lub dwa razy dziennie. Czy można podać przykład jakiejś innej, bardziej żywej, laickiej, umie­jscowionej w czasie historycznym wspólnoty wyobrażonej? Czytelnik, stwierdzając naocznie, że jego sąsiad w metrze, u fryzjera, w poczekalni u dentysty czyta identyczne egzemplarze gazety, upewnia się zarazem, że świat wyobrażony ma swe ewidentne zakorzenienie w życiu codzien­nym.”