„Brac­two osia­dłe w Im­ber, któ­re­go ce­lem jest stwo­rze­nie wa­run­ków, w któ­rych oso­by świec­kie mogą ko­rzy­stać z do­bro­dziejstw ży­cia re­li­gij­ne­go nie se­pa­ru­jąc się od świa­ta, ist­nie­je nie­speł­na rok. W chwi­lach wol­nych od prak­tyk re­li­gij­nych człon­ko­wie brac­twa pro­wa­dzą go­spo­dar­stwo ogrod­ni­cze. Jaka jest przy­czy­na tych ostat­nich dra­ma­tycz­nych wy­da­rzeń? Nasz roz­mów­ca, bli­sko zwią­za­ny ze spo­łecz­no­ścią Im­ber, wspo­mniał o roz­ła­mie i o na­pię­ciu uczu­cio­wym, ale człon­ko­wie brac­twa po­wstrzy­ma­li się od ko­men­ta­rzy za­pew­nia­jąc nas, że ży­cie w Im­ber to­czy się spo­koj­nym nur­tem.

Brac­two, o któ­rym mowa, jest or­ga­ni­za­cją au­to­no­micz­ną, nie pod­le­ga­ją­cą żad­nej okre­ślo­nej wła­dzy ko­ściel­nej. Człon­ko­wie brac­twa nie skła­da­ją ślu­bów ubó­stwa i czy­sto­ści. Z cze­go się ci lu­dzie utrzy­mu­ją? Z do­bro­wol­nych skła­dek. Nie­ba­wem ma być ogło­szo­ny apel o po­moc fi­nan­so­wą, po któ­rym licz­ba sióstr i bra­ci znacz­nie się po­więk­szy. Sie­dzi­bą brac­twa jest uro­czy osiem­na­sto­wiecz­ny pa­łac sto­ją­cy w roz­le­głym par­ku.”

W bractwie Imber spotykaja się: despotyczny Paweł, do którego dojeżdża niewierna, młoda żona – Dora, bliźnięta Katarzyna i Nick, Michał – właściciel Imber Court, James, Toby – przyszły student Oxfordu, starsze małżeństwo oraz Piotr.

„Piotr, przy­ja­ciel Mi­cha­ła jesz­cze z cza­sów szkol­nych i z wy­kształ­ce­nia przy­rod­nik, był czło­wie­kiem ci­chej i nie rzu­ca­ją­cej się w oczy po­boż­no­ści. Przy­je­chał w prze­rwie mię­dzy dwie­ma po­sa­da­mi, żeby po­móc Mi­cha­ło­wi w jego no­wym przed­się­wzię­ciu. Na­tych­miast włą­czył się w nurt ży­cia i wy­ko­ny­wał wię­cej cięż­kiej pra­cy, niż na nie­go przy­pa­da­ło, in­sta­lu­jąc jed­no­cze­śnie w par­ku sprzęt do swo­ich stu­diów nad pta­ka­mi i zwie­rzę­ta­mi. Ku wiel­kiej ra­do­ści Mi­cha­ła po­sta­no­wił zo­stać tro­chę dłu­żej. Na­stęp­nie zja­wi­li się Straf­for­do­wie, któ­rych mał­żeń­stwo gro­zi­ło roz­pa­dem. Przy­sła­ni przez prze­ory­szę za­bra­li się do pra­cy z de­ter­mi­na­cją. Na­stęp­na zja­wi­ła się Ka­ta­rzy­na, a tro­chę póź­niej jej brat. Ka­ta­rzy­na była od kil­ku lat ad­he­rent­ką Opac­twa, a od nie­daw­na przy­szłą no­wi­cjusz­ką; prze­ory­sza uzna­ła, że bę­dzie to z ko­rzy­ścią za­rów­no dla brac­twa, jak i dla sa­mej dziew­czy­ny, je­śli przed wstą­pie­niem do za­ko­nu bę­dzie prze­by­wa­ła ja­kiś czas w Im­ber Co­urt. Przy­by­cie Pat­chwaya było nie­prze­wi­dzia­ne, ale oka­za­ło się dla brac­twa nie­zwy­kle ko­rzyst­ne. Był ro­bot­ni­kiem rol­nym z są­siedz­twa, któ­ry wkrót­ce po za­in­sta­lo­wa­niu się Mi­cha­ła w pa­ła­cu przy­szedł i oznaj­mił, że bę­dzie „ro­bił w ogro­dzie”. Mi­chał nie miał po­cząt­ko­wo pew­no­ści, czy Pat­chway nie tłu­ma­czy so­bie opacz­nie jego po­wro­tu do Im­ber Co­urt. Oj­ciec Pat­chwaya, oka­za­ło się, był jako mło­dy chło­piec ogrod­ni­kiem pa­ła­co­wym, w daw­nych i zgo­ła in­nych cza­sach. Jed­nak­że wy­ja­śnie­nia nie od­stra­szy­ły go ani być może nie zdzi­wi­ły i Pat­chway zo­stał; pra­co­wał jak wół i miał do dys­po­zy­cji wprost bez­cen­ną re­zer­wę ko­bie­cej siły ro­bo­czej wy­naj­mo­wa­nej na dniów­ki w oko­licz­nych wio­skach. Zja­wiał się na­wet od cza­su do cza­su na mszy. Mat­ka Kla­ra śmia­ła się, kie­dy jej Mi­chał o nim opo­wie­dział, i oznaj­mi­ła, że może w naj­praw­dziw­szym sen­sie tych słów Pat­chway „spadł z nie­ba” i jako taki po­wi­nien zo­stać. Naj­now­szym i naj­waż­niej­szym na­byt­kiem brac­twa był Ja­mes Tay­per Pace.

Ja­mes na­le­żał do sta­rej ro­dzi­ny, któ­rej człon­ko­wie po­świę­ca­li się ka­rie­rze, woj­sko­wej. Wyż­sze wy­kształ­ce­nie zdo­był na po­lo­wa­niach, po czym zy­skał sła­wę do­sko­na­łe­go że­gla­rza, a pod­czas woj­ny słu­żył chwa­leb­nie w puł­ku gwar­dii. Od dzie­ciń­stwa po­sia­dał głę­bo­ką i pro­stą wia­rę an­gli­kań­ską. Oby­czaj, dzię­ki któ­re­mu w pew­nych ro­dzi­nach wia­ra prze­trwa­ła jako cząst­ka ży­cia zie­mia­ni­na, wia­ra moc­no zwią­za­na ze wszyst­ki­mi ry­tu­ała­mi eg­zy­sten­cji, nie był dla Ja­me­sa je­dy­nie pu­stą for­mą. Był źró­dłem głę­bo­kie­go, nie nę­ka­ne­go wąt­pli­wo­ścia­mi ży­cia du­cho­we­go, któ­re spra­wia­ło, że w wie­ku bar­dziej doj­rza­łym Ja­mes po­świę­cił się – bez ja­kichś na­głych kry­zy­sów czy emo­cjo­nal­ne­go po­tę­pie­nia daw­niej­szych za­in­te­re­so­wań – ży­ciu re­li­gij­ne­mu. Za­czął przy­go­to­wy­wać się do pra­cy mi­syj­nej, ale roz­ma­ite kon­tak­ty i nowe do­świad­cze­nia prze­ko­na­ły go, że po­wi­nien pra­co­wać w kra­ju. Za­miesz­kał w lon­dyń­skim East End, gdzie po ja­kimś cza­sie za­rzą­dzał wzo­ro­wo zor­ga­ni­zo­wa­nym osie­dlem i kil­ko­ma klu­ba­mi dla chłop­ców. Na­gła cho­ro­ba w na­stęp­stwie prze­pra­co­wa­nia po­ło­ży­ła kres tej świet­nej im­pre­zie. Le­karz do­ra­dzał mu, a bi­skup na­le­gał, żeby zna­lazł so­bie za­ję­cie na wsi, je­śli to moż­li­we, na świe­żym po­wie­trzu; nie­dłu­go po tym prze­ory­sza, któ­ra do­wie­dzia­ła się od swo­jej służ­by in­for­ma­cyj­nej o sy­tu­acji Ja­me­sa, we­zwa­ła go do Im­ber.” 

Ta wyjątkowa zbieranina ludzka w ciągu paru tygodni zdążyła dopuścić się do … bywało ciekawie, śmiesznie, obleśnie i trudno. A wszystko działo się z legendą starego dzwonu, zatopionego w jeziorze w tle, poszukiwaniu go, przygotowań do poświęcenia nowego dzwonu czy wstąpienia do klasztoru Katarzyny. Wydarzenia te przeplatane są nabożeństwami, pracą w ogrodzie, przyjazdem biskupa i romansami, tak romansami pod oknami przeoryszy i zamkniętego kobiecego klasztoru. Brzmi banalnie, ale nie jest. „Dzwon” Iris Murdoch jest ciężki, jak dzwon, swoje waży, w trakcie czytania miałam ochotę wyjechać z Imber, dotrwałam do końca, warto.