Theodor Adorno & Max Horkheimer
„Programem oświecenia było odczarowanie świata. Chciano rozbić mity i obalić urojenia za pomocą wiedzy.”
„Fałszywa jasność to tylko inna nazwa mitu. Mit zawsze był niejasny i zarazem przekonywający.”
„Wódz zarządza nowocześniej, bez ceremonii, zarówno losem ofiar, jak zaopatrzeniem ludności w tandetę.
Już dzisiaj przemysł kulturalny podsuwa opornej publiczności dzieła sztuki, podobnie jak hasła polityczne, odpowiednio przyrządzone, po zaniżonych cenach, ich konsumowanie zostaje masom udostępnione jak parki publiczne.”
Wczoraj, idąc wzdłuż rzeki (niebo było wówczas niskie i perłowe, a woda miała ten szczególny odcień szarości, który pojawia się tylko w kwietniu), mijałam grupę mężczyzn rozprawiających o polityce z takim przekonaniem, jakby ich słowa miały moc zatrzymania biegu rzeki. Jak łatwo przychodzi nam wierzyć w nasze własne opowieści, zwłaszcza gdy wypowiadamy je głosem pewnym, nieznoszącym sprzeciwu.
Siedząc teraz przy biurku, z ołówkiem zawieszonym nad kartką, czuję na sobie ciężar tej fałszywej jasności — przekonanie, że słowa mogą uchwycić przepływ myśli, zatrzymać chwilę, nadać jej trwałość.
“
Przemysł kulturalny powoduje zanik tak krytyki, jak respektu: schedę po krytyce przejmuje mechaniczna ekspertyza, schedę po respekcie — obdarzony krótką pamięcią kult znakomitości.
